วัดท้องคุ้ง เป็นวัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 6 บ้านคลองพระอุดม ตำบลคลองพระอุดม อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ถือเป็นหนึ่งในวัดโบราณที่มีประวัติยาวนานนับตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา โดยเดิมวัดนี้เคยถูกทิ้งร้างในช่วงที่พม่ายกทัพตีกรุงศรีอยุธยา จนถึงปี พ.ศ. 2325 ต่อมาชาวมอญจากเกาะปิ้น เมืองเมาะลำเลิง ซึ่งอพยพเข้ามาอาศัยในประเทศไทย ได้ฟื้นฟูและบูรณะวัดแห่งนี้ พร้อมตั้งถิ่นฐานในชุมชนใกล้วัด
ชื่อเดิมของวัดท้องคุ้ง คือ “วัดเกาะปิ้น” หรือที่เรียกในภาษามอญว่า “เภี้ยะเก้าฮ์ปิ้น” วัดแห่งนี้มีพระเถระจากเมืองมอญมาจำพรรษาต่อเนื่อง กระทั่งในสมัยรัชกาลที่ 4 มีการบูรณะครั้งใหญ่โดยเจ้าสัวฉิมเป็นผู้ดำเนินการ อีกทั้งมีการเปลี่ยนชื่อไทยปรากฏในหนังสือทำเนียบคณะสงฆ์ กระทรวงธรรมการในปี ร.ศ. 123 (พ.ศ. 2448) ว่า “วัดบ้านแหลมกลาง” และต่อมาเปลี่ยนมาเป็น “วัดท้องคุ้ง” โดยมีการสันนิษฐานว่าชื่อนี้อาจมาจากภรรยาของเจ้าสัวฉิมชื่อ “คุ้ง” หรืออาจต้องการเปลี่ยนชื่อให้ต่างจากวัดที่ชื่อบ้านแหลมอื่น ๆ
วัดท้องคุ้งได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 ปัจจุบันมีสถานะเป็นวัดราษฎร์ในนิกายมหานิกาย
อุโบสถและสถาปัตยกรรม
อุโบสถของวัดท้องคุ้งสร้างด้วยรูปแบบสถาปัตยกรรมไทยทรงสูง ขนาดกว้าง 6 เมตร ยาว 11.30 เมตร หลังคาใช้โครงไม้และมุงกระเบื้อง ประดับด้วยช่อฟ้า ใบระกา และหางหงส์แกะสลักจากไม้ หน้าบันเป็นปูนปั้นนูนสูงลายดอกพุดตานตกแต่งสีสันงดงาม ส่วนหน้ามีซุ้มประตูทางเข้าด้านเดียวพร้อมพาไล รายละเอียดลายปูนปั้นบริเวณซุ้มประตูและขอบหน้าต่างมีความประณีตงดงาม สะท้อนศิลปกรรมดั้งเดิม ภายในและภายนอกเหนือหน้าต่างยังมีเสมารอบทิศรวม 8 ทิศ ติดตั้งโดยรอบอุโบสถ
รายชื่อเจ้าอาวาส
- ปัจจุบัน : พระครูอมรนนทคุณ (อำนวย อติเมโธ)
ข้อมูลวัดท้องคุ้ง (อัปเดตล่าสุด)
- ชื่อสามัญเดิม : วัดท้องคุ้ง, วัดเกาะปิ้น, เภี้ยะเก้าฮ์ปิ้น, วัดบ้านแหลมกลาง
- ที่ตั้ง : เลขที่ 1 หมู่ที่ 6 ถนนชัยพฤกษ์ ตำบลคลองพระอุดม อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี 11120
- ประเภท : วัดราษฎร์
- นิกาย : มหานิกาย
- เจ้าอาวาส : พระครูอมรนนทคุณ (อำนวย อติเมโธ)