วัดมะเดื่อ เป็นวัดราษฎร์ในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 9 บ้านคลองมะเดื่อ ตำบลบางรักใหญ่ อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี ถือเป็นวัดเก่าแก่แห่งหนึ่งของพื้นที่ ซึ่งได้รับการยกย่องว่ามีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของชุมชน
ประวัติความเป็นมา
วัดมะเดื่อก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2325 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2518 เล่ากันว่า สมเด็จพระเจ้าอุทุมพรเป็นผู้ริเริ่มสถาปนาวัดแห่งนี้ โดยพระนาม “อุทุมพร” มีความหมายเกี่ยวข้องกับ “มะเดื่อ” ทำให้ชื่อวัดสอดคล้องกับพระนามของพระองค์ อย่างไรก็ตาม มีอีกข้อสันนิษฐานว่าบริเวณนี้อาจมีต้นมะเดื่อขนาดใหญ่อยู่เป็นจำนวนมาก จึงเรียกชื่อวัดตามลักษณะภูมิประเทศเดิม หากยึดตามคำเล่าที่ว่าวัดเริ่มสร้างในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอุทุมพร ก็อาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้นเนื่องจากช่วงเวลาดังกล่าวเป็นช่วงที่กรุงศรีอยุธยาต้องเผชิญสงครามพม่ารุกราน เมื่อเข้าสู่สมัยรัตนโกสินทร์ ชาวบ้านจึงกลับมาร่วมแรงร่วมใจบูรณะวัดให้มั่นคงอีกครั้ง
อาคารและศิลปกรรมสำคัญ
- อุโบสถหลังปัจจุบัน เป็นอาคารหลังใหม่ ขนาด 4 ห้อง ทรงโรง หลังคาลด 2 ชั้น 3 ตับ มุขด้านหน้าและหลังออกแบบให้คลุมชานชาลา ประดับด้วยช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ โดยทั้งหมดเป็นปูนตกแต่งด้วยกระจกสีทอง หน้าบันปูนปั้นพระพุทธรูปปางประทานพรล้อมด้วยลายกระหนกก้านขด เสาอาคารย่อมุมไม้สิบสอง บัวหัวเสาและฐานเสาแกะสลักเป็นลวดลายประณีตทุกส่วน
- วิหารจัตุรมุข อยู่ด้านทิศใต้ของอุโบสถ ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปและรูปหล่อหลวงปู่เกิด (อดีตเจ้าอาวาส) มุขหน้ามีหลังคาลด 3 ชั้น มุขอื่นอีก 3 ด้านมีหลังคาลด 2 ชั้น หน้าบันมุขหน้าปั้นเป็นพระปิดตาล้อมกระหนกเปลว
- หอสวดมนต์และหมู่กุฏิ สร้างด้วยไม้สักทรงไทย ยกพื้นสูง ชั้นล่างเป็นพื้นที่บำเพ็ญกุศล ชั้นบนจัดเป็นหอสวดมนต์และกุฏิ ลักษณะเด่นคือมีลูกกรงโปร่งด้านหน้า
รายชื่อเจ้าอาวาส (เรียงลำดับ)
- พระอธิการแก่น
- พระอธิการยัง
- พระอธิการเกิด
- พระอธิการสังข์
- พระอธิการหวาด
- พระอธิการแจ่ม (แจ่ม ภู่เหมือน)
- พระครูใบฎีกาจำรัส (จำรัส ชมชู)
- พระครูนนทสารวิสุทธิ์ (บำเพ็ญ แตงเนียม)
- พระครูอุทุมพรกิตติคุณ (เลื่อน ภมโร แตงเนียม)
- พระครูนนทปริยัติวิสุทธิ (ชูชีพ สุทธิญาโณ) (เจ้าอาวาสองค์ปัจจุบัน)
ที่ตั้ง
- เลขที่ 11 หมู่ 9 ซอยบางรักใหญ่ 16 ถนนรัตนาธิเบศร์
- ตำบลบางรักใหญ่ อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี 11110
วัดมะเดื่อยังคงเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านคลองมะเดื่อและพื้นที่ใกล้เคียง สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญทางศาสนาและวัฒนธรรมที่ยังคงได้รับการสืบสานมาจนถึงปัจจุบัน