วัดชมภูเวก เป็นวัดราษฎร์ในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลท่าทราย อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี มีประวัติยาวนานและได้รับการยกย่องให้เป็นโบราณสถานสำคัญของชาติไทย
ประวัติความเป็นมา
สันนิษฐานว่าวัดแห่งนี้มีจุดเริ่มต้นจากชุมชนชาวมอญที่อพยพจากพม่าในปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา ราวปี พ.ศ. 2300 โดยโบราณสถานสำคัญอย่าง “พระมุเตา” หรือเจดีย์ทรงมอญถูกสร้างขึ้นก่อนในราวปี พ.ศ. 2225 ต่อมาเมื่อถึงปี พ.ศ. 2460 ได้มีการบูรณะเจดีย์ให้สูงใหญ่ขึ้น พร้อมสร้างเจดีย์รายประดับที่มุมทั้งสี่ของฐาน จากนั้นจึงมีการสร้างวัดและตั้งชื่อว่า “วัดชมภูเวก” สื่อความหมายถึงเนินสูงที่สงบวิเวก วัดนี้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของชาติเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2517
สถาปัตยกรรมและจิตรกรรมสำคัญ
- อุโบสถหลังเก่า เป็นสถาปัตยกรรมทรงมหาอุดแบบวิลันดา ตั้งอยู่ด้านหลังพระมุเตา ภายในมีจิตรกรรมฝาผนังสีฝุ่นผสมกาว ถ่ายทอดเรื่องราวทศชาติชาดกและพุทธประวัติ โดยช่างฝีมือสกุลนนทบุรีในยุคนั้น โดยเฉพาะ “รูปพระแม่ธรณีบีบมวยผม” ที่กรมศิลปากรยกย่องว่าเป็นภาพเขียนแม่พระธรณีที่งดงามที่สุดในโลก
- อุโบสถหลังใหม่ สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2520 เป็นอาคารทรงไทยใต้ถุนสูง 2 ชั้น หลังคาลดหลั่น 3 ชั้น ประดับช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ และกระจกสีสวยงาม ภายในประดับจิตรกรรมฝาผนังพุทธประวัติ พร้อมพระประธานศิลปะสุโขทัยและพระพุทธรูปยืนอีก 2 องค์
- พระมุเตา หรือเจดีย์ทรงมอญ ประดับด้วยเจดีย์รายทั้งสี่มุมของฐาน และมีเจดีย์อีกสององค์ด้านหลัง ใช้บรรจุอัฐธาตุอดีตเจ้าอาวาส ส่วนพระมุเตาใช้บรรจุพระบรมธาตุ
- วิหาร ตั้งอยู่หลังอุโบสถเก่า รูปแบบคล้ายอุโบสถ แต่ผนังแนวตั้ง หลังคาไม่มีพาไล และหน้าบันหรือซุ้มประตูหน้าต่างตกแต่งด้วยปูนปั้นลายพฤกษาแบบฝรั่งและลายดอกพุดตานหรือโบตั๋น
- เสาหงส์ เป็นเอกลักษณ์ของวัดมอญและพบได้ที่วัดนี้
ที่ตั้งและข้อมูลวัด
- ที่ตั้ง: ซอยนนทบุรี 33 ถนนนนทบุรี 1 ตำบลท่าทราย อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี 11000
- ประเภท: วัดราษฎร์
- นิกาย: มหานิกาย
เจ้าอาวาส
- พระครูสมุห์สุทธิพงษ์ สิริวฑฺตโน