วัดเสาธงหิน เป็นวัดราษฎร์ในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่บริเวณริมคลองอ้อมนนท์ ใกล้กับท่าน้ำบางใหญ่เก่า พื้นที่วัดมีขนาดประมาณ 9 ไร่ ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 1 บ้านคลองอ้อม ตำบลเสาธงหิน อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี โดยมีหลักฐานทางโบราณคดีและคำบอกเล่าสืบต่อกันมา ชี้ให้เห็นว่าวัดแห่งนี้สร้างขึ้นราวปี พ.ศ. 2310 ในช่วงปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา
วัดเสาธงหินเดิมมีชื่อเรียกว่า “วัดสัก” ซึ่งคาดว่าได้ชื่อตามสภาพแวดล้อมในอดีตที่เต็มไปด้วยต้นสักและต้นยาง วัสดุก่อสร้างที่หลงเหลือ เช่น อิฐก้อนใหญ่ที่ใช้ก่อผนัง ชุกชี และองค์พระประธาน ซึ่งหล่อด้วยเนื้อชินเงิน รวมถึงพระโมคคัลลานะและพระสารีบุตร ล้วนมีลักษณะตรงตามศิลปะในสมัยอยุธยา อีกทั้งอุโบสถหลังเก่ายังใช้เครื่องลายครามและถ้วยชามเก่าในการประดับตกแต่งหน้าบรรณ ช่วยตอกย้ำความเก่าแก่และคุณค่าทางประวัติศาสตร์ของวัดแห่งนี้
ประวัติวัดเสาธงหินและตำนานเกี่ยวกับพระเจ้าตาก
จากคำบอกเล่าของชาวบ้านในพื้นที่ เช่น คุณยายยวง พินรอด และผู้ใหญ่นวล บุญมี วัดเสาธงหินเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์สำคัญ กล่าวคือ ในช่วงที่ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช กรีธาทัพเพื่อต่อสู้กับพม่า พระองค์ได้นำกองทัพผ่านมายังพื้นที่ของวัดสัก และทรงเลือกจุดนี้เป็นที่หยุดพักทัพ ด้วยเห็นว่าเป็นสถานที่ร่มรื่นเหมาะแก่การรวบรวมกำลัง
ในระหว่างนั้น พระองค์ทรงให้ปักธงชัยลงบนกองทราย และมีคำสั่งให้นำหินมากองล้อมธงไว้ไม่ให้ล้ม จุดนี้จึงกลายเป็นสัญลักษณ์สำคัญที่เรียกกันว่า “เสาธงหิน” ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นชื่อเรียกวัดและตำบลในปัจจุบัน
เมื่อเสร็จสิ้นศึกสงคราม พระเจ้าตากมีพระราชดำริให้บูรณะวัดแห่งนี้ โดยมอบหมายให้ทหารเอกชื่อ “อำดำดิ่ง” ไปยังตำบลกระจิวในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เพื่อขอกำลังแรงงานและทุนทรัพย์มาช่วยกันก่อสร้างวัดให้สมบูรณ์ พร้อมกับสร้างพระประธานและพระสาวกขึ้นใหม่
ชาวบ้านที่เคยร่วมออกรบกับพระองค์กลับมายังถิ่นฐานก็ได้มีส่วนร่วมในการก่อสร้างวัด จนเกิดเป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชน และเป็นอนุสรณ์สำคัญที่แสดงถึงจุดพักทัพของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทั้งยังกลายเป็นที่มาของชื่อ “วัดเสาธงหิน” ที่ใช้อย่างเป็นทางการมาจนถึงทุกวันนี้
ข้อมูลวัดเสาธงหิน
- ชื่อวัด: วัดเสาธงหิน
- ประเภท: วัดราษฎร์
- นิกาย: มหานิกาย
- เนื้อที่: ประมาณ 9 ไร่
- ปีที่ก่อตั้ง: ประมาณ พ.ศ. 2310 (สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย)
- จุดเด่น: อุโบสถเก่า, พระประธานเนื้อชินเงิน, ถ้วยชามโบราณประดับหน้าบรรณ
- เรื่องเล่า: จุดปักธงของพระเจ้าตาก ที่กลายเป็นชื่อวัดและตำบล
ที่ตั้งวัดเสาธงหิน
- ที่อยู่: เลขที่ 38 หมู่ที่ 1
- ถนน: ทางหลวงท้องถิ่นสายวัดราษฎร์ประคองธรรม–วัดเสาธงหิน
- ตำบล: เสาธงหิน
- อำเภอ: บางใหญ่
- จังหวัด: นนทบุรี
- รหัสไปรษณีย์: 11140