วัดเขมาภิรตาราม หรือที่รู้จักในชื่อ “วัดเขมา” เป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร มีประวัติยาวนานย้อนไปก่อนยุคกรุงศรีอยุธยา โดยมีตำนานกล่าวว่าพระเจ้าอู่ทองได้ทรงบูรณปฏิสังขรณ์วัดแห่งนี้ให้เป็นวัดหลวงในสมัยอยุธยา ภายหลังในสมัยรัตนโกสินทร์ วัดเขมาภิรตารามถูกจัดให้อยู่ในบัญชีกฐินหลวงของสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์
ความหมายของชื่อวัดเขมาภิรตาราม
ชื่อเดิมของวัดคือ “วัดเขมา” บางครั้งพบในเอกสารโบราณว่า “วัดเข็นมา” โดยคำว่า “เขมา” มีความหมายถึงความเกษมสุข ปลอดทุกข์และห่วงกังวลทั้งปวง ซึ่งสะท้อนถึงความเป็นวัดที่ให้ความสงบสุขใจแก่ผู้มาเยือน
ประวัติการบูรณปฏิสังขรณ์
ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินีมีพระราชประสงค์ให้วัดเขมาเป็นวัดสำหรับถวายผ้ากฐิน โดยทรงโปรดให้สมเด็จเจ้าฟ้ามงกุฎ (ต่อมาคือรัชกาลที่ 4) เข้าเฝ้าสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์เพื่อกราบทูลขอใช้วัดเขมาในงานกฐิน ต่อมามีการบูรณปฏิสังขรณ์วัด และอัญเชิญพระพุทธรูปสำคัญจากพระราชวังจันทรเกษม เมืองอยุธยา มาประดิษฐานเป็นพระประธานในพระอุโบสถ พร้อมทั้งมีงานฉลองในปี พ.ศ. 2371
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ ให้บูรณปฏิสังขรณ์วัดอีกครั้ง เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระบรมราชชนนี และพระราชทานนามวัดใหม่ว่า “วัดเขมาภิรตาราม”
เจ้าอาวาสวัดเขมาภิรตาราม (เรียงตามลำดับ)
- สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ (ยุคต้นรัตนโกสินทร์)
- (ข้อมูลเจ้าอาวาสในยุคปัจจุบัน โปรดสอบถามที่สำนักงานวัด)
ที่ตั้งของวัดเขมาภิรตาราม
-
- ที่อยู่: เลขที่ 45 ซอยพิบูลสงคราม 3 ถนนพิบูลสงคราม ตำบลสวนใหญ่ อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี 11000
- ประเภท: พระอารามหลวงชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร
- นิกาย: ธรรมยุติกนิกาย
- พระพุทธรูปสำคัญและจุดเด่นในวัด
พระประธานในพระอุโบสถ: อัญเชิญมาจากกรุงศรีอยุธยา
- พระพุทธอินแปลง
- พระนิรันตราย
- พระศรีอาริยเมตไตร
- พระมหาเจดีย์ บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ
- พระที่นั่งมูลมณเฑียร และพระตำหนักแดง
กิจกรรมสำคัญและคำแนะนำสำหรับผู้มาเยือน
- กิจกรรมเด่น: งานปิดทองนมัสการพระบรมสารีริกธาตุ ในวันมาฆบูชา
- เวลาเปิด-ปิด: ทุกวัน 08.00–17.00 น.
- ข้อควรปฏิบัติ: หลีกเลี่ยงการใช้แฟลชขณะถ่ายภาพจิตรกรรมฝาผนัง
- หมายเหตุ: หากต้องการเข้าชมสถานที่สำคัญต่าง ๆ ของวัด กรุณาติดต่อที่สำนักงานวัดโดยตรง