วัดไลย์

วัดไลย์ ตั้งอยู่ริมฝั่งน้ำบางขาม ในตำบลเขาสมอคอน อำเภอท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี เป็นวัดเก่าแก่ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของประเทศไทย สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น และได้รับการบูรณะในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าบรมโกศ ภายในวัดมีพระวิหารที่สะท้อนศิลปะอยุธยาตอนต้น โดยเฉพาะการเจาะช่องผนังแทนหน้าต่าง ภายในวิหารประดิษฐานพระประธานขนาดใหญ่ปางมารวิชัย ลงรักปิดทอง ซุ้มเรือนแก้วได้รับแรงบันดาลใจจากพระพุทธชินราช จังหวัดพิษณุโลก ด้านหน้าและด้านหลังพระวิหารมีลายปูนปั้นเล่าเรื่องทศชาติและปฐมสมโพธิ อันถือเป็นประติมากรรมฝาผนังขนาดใหญ่ที่มีคุณค่าทางศิลปะอย่างสูง นอกจากนี้วัดไลย์ยังมีพระศรีอาริย์ พระพุทธรูปสำคัญที่ชาวบ้านนับถือกันมายาวนาน

ประวัติและความสำคัญของวัดไลย์

วัดไลย์ได้รับการกล่าวถึงในประวัติศาสตร์หลายยุคสมัย โดยในรัชกาลที่ 5 เคยเกิดเหตุไฟไหม้ที่วิหารพระศรีอาริย์จนได้รับความเสียหาย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงโปรดให้อัญเชิญพระศรีอาริย์ไปบูรณะในกรุงเทพฯ ก่อนจะนำกลับมาประดิษฐานยังวัดไลย์เช่นเดิม ต่อมาทางวัดได้สร้างวิหารสำหรับพระศรีอาริย์ขึ้นใหม่ ด้วยสถาปัตยกรรมจตุรมุขอย่างสง่างาม งานนมัสการพระศรีอาริย์ถือเป็นประเพณีใหญ่ที่จัดขึ้นประจำทุกปี ไฮไลต์สำคัญที่ผู้มาเยือนไม่ควรพลาดชม คือ ภาพปูนปั้นที่ผนังวิหารเล่าเรื่องพุทธประวัติและทศชาติชาดก นอกจากนี้ยังมีพิพิธภัณฑ์จัดแสดงโบราณวัตถุและข้าวของเครื่องใช้ที่ได้รับถวายจากชาวบ้านตั้งแต่ พ.ศ. 2530 เป็นต้นมา

ตำนานพระศรีอาริย์แห่งวัดไลย์

ตำนานของวัดไลย์เกี่ยวกับพระศรีอาริย์เป็นเรื่องเล่าที่สืบต่อกันมา โดยกล่าวถึงชายชรานามว่า “มณฑา” ผู้ศรัทธาในพระศรีอาริย์และปรารถนาเห็นพระศรีอาริย์ในชาตินี้ เมื่อเสียชีวิตลง ได้รับบุญกุศลจนพระอินทร์มาบอกข่าวว่าพระศรีอาริย์ได้มาเกิดเป็นพระอยู่ที่วัดไลย์แล้ว เฒ่ามณฑาจึงเดินทางไปวัดและนำดอกบัวไปถวายพระศรีอาริย์ หลังจากนั้นจึงเกิดการหล่อพระศรีอาริย์ขึ้นใหม่ โดยเชื่อว่าพระอินทร์เป็นผู้หล่อพระศรีอาริย์องค์ปัจจุบันให้ในขณะที่พระภิกษุและสามเณรไปฉันเพล

พระศรีอาริย์เมตไตรย

พระศรีอาริย์เมตไตรย หรือ พระศรีอาริย์ เป็นพระพุทธรูปสำคัญของวัดไลย์ เชื่อกันว่าสร้างขึ้นตั้งแต่สมัยต้นกรุงศรีอยุธยาหรือสมัยสุโขทัย รูปแบบศิลปกรรมเป็นแบบพุทธสาวก ศีรษะโล้น ไม่มีเปลวรัศมี นั่งขัดสมาธิคล้ายปางมารวิชัย สันนิษฐานว่าเป็นงานศิลปะรัตนโกสินทร์ หล่อด้วยสำริด ลงรักปิดทอง มีการหล่อขึ้นแทนองค์เดิมที่เสียหายในเหตุไฟไหม้สมัยพระเจ้าปราสาททอง ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 ทรงโปรดให้พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐวรการมาซ่อมแซมและสร้างขึ้นใหม่

พิพิธภัณฑ์วัดไลย์

วัดไลย์ยังมีอาคารพิพิธภัณฑ์สถานที่เก็บรวบรวมโบราณวัตถุและเครื่องใช้ของชาวบ้านตั้งแต่ปี พ.ศ. 2530 เพื่อให้ผู้สนใจได้เข้าชมและศึกษาเส้นทางแห่งศิลปวัฒนธรรมของชุมชนท้องถิ่น

ที่ตั้งวัดไลย์

• ตำบลเขาสมอคอน อำเภอท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี

นิกาย

• เถรวาท

พระพุทธรูปสำคัญ

• พระศรีอาริย์เมตไตรย

จุดเด่น

• พระวิหารแบบอยุธยา ภาพปูนปั้นทศชาติ และพิพิธภัณฑ์โบราณวัตถุ

หมายเหตุ

• ปัจจุบันไม่ปรากฏชื่อเจ้าอาวาสวัดไลย์ในข้อมูลข้างต้น หากต้องการรายละเอียดเพิ่มเติมหรือรายนามเจ้าอาวาส สามารถแจ้งให้ค้นหาเฉพาะได้