วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร

วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร ตั้งอยู่ริมคลองผดุงกรุงเกษมและแม่น้ำเจ้าพระยา ในเขตดุสิต กรุงเทพมหานคร โดดเด่นด้วยพระอุโบสถที่ได้รับการบูรณะอย่างงดงามโดย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ภายในมีจิตรกรรมฝาผนังที่ตกแต่งด้วยโทนสีน้ำเงินทะเล ดูสง่างามและได้รับการอนุรักษ์อย่างดีเยี่ยม

อีกหนึ่งจุดเด่นสำคัญของวัดคือ พิพิธภัณฑ์ไม้สักทอง ซึ่งเป็นอาคารทรงไทยผสมผสานสถาปัตยกรรมจีน-โปรตุเกส สร้างด้วยไม้สักทองแบบดั้งเดิมทั้งหลัง ภายในวัดยังมีอาคารปฏิบัติธรรมทรงปั้นหยายุครัชกาลที่ 5 ผสมกับศิลปะยุครัชกาลที่ 7 นับเป็นศิลปะที่หาชมได้ยากในกรุงเทพฯ นอกจากนี้ยังมีการอนุรักษ์อาคารประวัติศาสตร์ เช่น อาคารเทวราชธรรมสภา อายุกว่าร้อยปี เพื่อให้ผู้คนได้ศึกษาและเรียนรู้ศิลปะสมัยรัตนโกสินทร์

ประวัติวัดเทวราชกุญชร

วัดแห่งนี้เดิมชื่อว่า วัดสมอแครง มีการสันนิษฐานว่าสร้างมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ชื่อ “สมอ” อาจมาจากต้นสมอที่ขึ้นอยู่ในวัด หรือเพี้ยนมาจากภาษาเขมร “ถะมอ” ที่แปลว่า “หิน” ส่วน “สมอแครง” หมายถึง “หินแกร่ง” ในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช วัดได้รับการบูรณะครั้งใหญ่โดย สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท และ สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงพิทักษมนตรี ผู้เป็นต้นสกุลมนตรีกุล และได้รับการอุปถัมภ์ต่อเนื่องโดยตระกูลกุญชร

ต่อมาในสมัย พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย วัดสมอแครงถูกใช้เป็นสถานที่ฌาปนกิจศพของขุนนางฝ่ายวังหน้า และในรัชกาลที่ 3 มีการบูรณะครั้งใหญ่โดย กรมหมื่นพิทักษ์เทเวศร์ จากหลักฐานในราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ ระบุถึงการขยายพระอุโบสถให้รองรับการทำสังฆกรรมของพระสงฆ์

ในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงยกวัดขึ้นเป็นพระอารามหลวง และพระราชทานนามใหม่ว่า วัดเทวราชกุญชร ซึ่งแปลว่า “ช้างของพระอินทร์” ตามหลักฐานราชกิจจานุเบกษา การบูรณะและซ่อมแซมวัดดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง ด้วยความอุปถัมภ์จากเชื้อพระวงศ์ ขุนนาง และประชาชนผู้ศรัทธา

พระพุทธเทวราชปฏิมากร

ในปี พ.ศ. 2546 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระราชทานนามพระประธานในพระอุโบสถว่า พระพุทธเทวราชปฏิมากร พร้อมทั้งพระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์จำนวนหนึ่งล้านบาท เพื่อการบูรณะพระอุโบสถโดยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ ได้ทรงร่วมอุปถัมภ์จนเสร็จสมบูรณ์ในปี พ.ศ. 2556

ข้อมูลวัดเทวราชกุญชรวรวิหาร

• ชื่อสามัญ: วัดเทวราชกุญชร
• ที่ตั้ง: ถนนศรีอยุธยา แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร 10300
• ประเภท: พระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดวรวิหาร
• นิกาย: เถรวาท มหานิกาย
• พระประธาน: พระพุทธเทวราชปฏิมากร

ลำดับเจ้าอาวาส

• พระครูสมุห์วรคณิศรสิทธิการ (อดีตเจ้าอาวาส ผู้มีบทบาทสำคัญในการบูรณะวัด)
• พระพรหมวชิราทร (โสภณ โสภณจิตฺโต ป.ธ.๙) (เจ้าอาวาสปัจจุบัน)