วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดราชวรวิหาร ตั้งอยู่ในย่านพระนคร กรุงเทพมหานคร วัดแห่งนี้ถือเป็นวัดประจำรัชกาลที่ 4 และโดดเด่นด้วยขนาดที่กระทัดรัด มีพื้นที่เพียง 2 ไร่ 2 งาน 98 ตารางวา แม้พื้นที่จะไม่กว้างขวาง แต่ก็อัดแน่นด้วยประวัติศาสตร์ ศิลปะ และศาสนสถานสำคัญมากมาย วัดตั้งอยู่ติดกับพระราชวังสราญรมย์ ทำเนียบองคมนตรี และใกล้คลองหลอดซอยราชินี จึงเดินทางสะดวกและได้รับความนิยมจากผู้ศรัทธาในพระพุทธศาสนา
ประวัติความเป็นมาของวัดราชประดิษฐฯ
วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชประสงค์ให้มีวัดสำคัญประจำเมืองหลวงครบ 3 วัด ได้แก่ วัดมหาธาตุ วัดราชบูรณะ และวัดราชประดิษฐาน วัดแห่งนี้จึงถือกำเนิดขึ้นเพื่อรองรับการประกอบศาสนพิธีและเป็นวัดฝ่ายธรรมยุติกนิกายแห่งแรกที่สร้างขึ้นใหม่เพื่อพระภิกษุฝ่ายธรรมยุตโดยเฉพาะ วัดนี้เคยเป็นพื้นที่สวนกาแฟหลวงและเคยเป็นที่พักข้าราชการก่อนจะถูกปรับเปลี่ยนให้เป็นวัด ในปี พ.ศ. 2407
หลังจากก่อสร้างแล้วเสร็จ ได้รับพระราชทานนามว่า “วัดราชประดิษฐสถิตธรรมยุติการาม” ก่อนจะเปลี่ยนชื่อเป็น “วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม” เพื่อสอดคล้องกับการเป็นที่ประดิษฐานหลักศิลามหาสีมาและหลักคาถาบาลีสำคัญ
สถาปัตยกรรมและจิตรกรรมที่โดดเด่น
แม้จะเป็นวัดขนาดเล็ก แต่ภายในวัดราชประดิษฐฯ เต็มไปด้วยโบราณสถานและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่สำคัญ เช่น พระวิหารหลวง พระปาสาณเจดีย์ หรือเจดีย์หินอ่อน ปราสาทพระจอม ปราสาทพระไตรปิฎก ปรางค์ขอม และศาลาการเปรียญที่มีธรรมาสน์ยอดมงกุฎ ภายในพระวิหารหลวงยังเป็นที่ประดิษฐาน “พระพุทธสิหังคปฏิมากร” ที่จำลองแบบมาจากพระพุทธสิหิงค์ รวมถึงพระชินสีห์น้อย พระศรีศาสดาน้อย และพระนิรันตราย 1 ใน 18 องค์ที่รัชกาลที่ 5 ทรงพระราชทานไว้
หนึ่งในจุดเด่นสำคัญคือ จิตรกรรมฝาผนังเกี่ยวกับพระราชพิธี 12 เดือน ซึ่งวาดขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว นอกจากนี้ยังมีเจดีย์และปราสาทที่มีลวดลายอ่อนช้อยตามแบบศิลปะไทยผสมผสานกับอิทธิพลต่างชาติ สะท้อนถึงความงดงามของศิลปะในยุครัตนโกสินทร์ตอนต้น
ลำดับเจ้าอาวาสวัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม
- พระสาสนโสภณ (สา ปุสฺสเทโว) หรือสามเณรสา เจ้าอาวาสรูปแรกของวัด ดำรงตำแหน่งในปี พ.ศ. 2408
- พระพรหมวัชราจารย์ (พูนศักดิ์ วรภทฺทโก) ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน
ข้อมูลวัดราชประดิษฐฯ
- ชื่อเต็ม: วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม
- ประเภท: พระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดราชวรวิหาร (ธรรมยุติกนิกาย)
- ที่ตั้ง: เลขที่ 2 ถนนสราญรมย์ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200
- เวลาทำการ: 09:00–18:00 น. (พระวิหารเปิดสำหรับทำวัตรเช้า 09:00–09:30 น. และทำวัตรเย็น 17:30–18:00 น.)
วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม นับเป็นสถานที่สำคัญทั้งในแง่ศาสนา ประวัติศาสตร์ และศิลปะ สำหรับผู้ที่สนใจศึกษาวัดโบราณใจกลางกรุงเทพฯ และผู้แสวงบุญที่ต้องการสัมผัสความงามของพระอารามหลวงประจำรัชกาลที่ 4 อย่างแท้จริง