วัดมเหยงคณ์ หรือ วัดมหิยงคณ์ เป็นวัดราษฎร์ในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลหันตรา อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ถือเป็นหนึ่งในโบราณสถานสำคัญของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของชาติจากกรมศิลปากรเมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2484 และได้รับการประกาศตั้งเป็นวัดเมื่อวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2544
ประวัติวัดมเหยงคณ์
วัดมเหยงคณ์ สร้างขึ้นในยุคกรุงศรีอยุธยา โดยมีตำนานกล่าวถึงว่า มเหสีของพระเจ้าธรรมราชา กษัตริย์องค์ที่ 8 แห่งเมืองอโยธยา เป็นผู้ริเริ่มสร้างวัดแห่งนี้ ขณะที่ข้อมูลจากพระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐ ระบุว่าสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 ทรงสร้างวัดมเหยงคณ์ขึ้นในปี พ.ศ. 1981 วัดแห่งนี้เคยรุ่งเรืองอย่างต่อเนื่อง กระทั่งสมัยพระเจ้าท้ายสระมีการปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ หลังจากนั้นในปี พ.ศ. 2310 วัดได้รับผลกระทบจากสงครามและกลายเป็นวัดร้าง ก่อนจะได้รับการบูรณะและฟื้นฟูขึ้นใหม่ในปี พ.ศ. 2527 โดยพระภาวนาเขมคุณ (หลวงพ่อสุรศักดิ์ เขมรังสี) ซึ่งได้ตั้งสำนักกรรมฐานและเป็นศูนย์กลางการอบรมวิปัสสนากรรมฐานให้แก่บุคคลทั่วไป
สถาปัตยกรรมและโบราณสถานที่สำคัญ
วัดมเหยงคณ์มีอุโบสถโบราณที่ตั้งอยู่บนฐานสูงสองชั้น ขนาดกว้าง 18 เมตร ยาว 36 เมตร มีประตูทางเข้าด้านตะวันออก 3 ช่อง และด้านตะวันตก 2 ช่อง เบื้องหลังอุโบสถเป็นที่ตั้งของเจดีย์ฐานช้างล้อม รูปแบบศิลปะลังกาเหนือ คล้ายกับเจดีย์ช้างล้อมในจังหวัดสุโขทัย ภายในอุโบสถมีพระประธานเป็นหลวงพ่อหินทรายศักดิ์สิทธิ์ แม้จะชำรุดหักพังแต่ยังคงความขลัง นอกจากนี้ยังมีลานดินรูปเกือบสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่เรียกว่า “โคกโพธิ์” ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของเขตพุทธาวาส สันนิษฐานว่าเคยเป็นพลับพลาที่ประทับของพระเจ้าหงสาวดีตะเบ็งชเวตี้
เจ้าอาวาสวัดมเหยงคณ์
- พระภาวนาเขมคุณ (หลวงพ่อสุรศักดิ์ เขมรังสี) ผู้บูรณะและก่อตั้งสำนักกรรมฐานในปี พ.ศ. 2527
- ปัจจุบัน พระราชภาวนาวชิรญาณ เป็นเจ้าอาวาส
ข้อมูลที่ตั้ง
- ตำบลหันตรา อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
- ประเภท: วัดราษฎร์
- นิกาย: มหานิกาย