วัดบางนมโค เป็นวัดราษฎร์ในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 3 บ้านหัวไผ่ ตำบลบางนมโค อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยมีพื้นที่ทั้งหมด 24 ไร่ 3 งาน 21 ตารางวา วัดแห่งนี้เป็นศูนย์รวมความศรัทธาของชาวไทยจำนวนมาก และมีประวัติความเป็นมายาวนาน สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นมาตั้งแต่ปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา เดิมชื่อ “วัดนมโค” ต่อมาในสมัยเสียกรุง พ.ศ. 2310 กองทัพพม่ามาตั้งค่ายที่ตำบลสีกุก ซึ่งอยู่ใกล้เคียงกับวัดแห่งนี้ ย่านนี้ขึ้นชื่อว่ามีการเลี้ยงวัวเป็นจำนวนมาก พม่าจึงได้กวาดต้อนวัวควายจากพื้นที่นี้ไปเป็นเสบียง เหตุการณ์ในอดีตส่งผลให้วัดทรุดโทรมไปบ้าง ก่อนจะมีการบูรณะซ่อมแซมในภายหลัง และยังคงมีการเลี้ยงวัวควายอยู่ต่อเนื่องจนชาวบ้านเรียกชื่อวัดว่า “วัดบางนมโค” มาจนถึงปัจจุบัน
รายละเอียดสำคัญ
- ที่ตั้ง: หมู่ที่ 3 บ้านหัวไผ่ ตำบลบางนมโค อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 13110
- ประเภทวัด: วัดราษฎร์
- นิกาย: มหานิกาย
- พระประธาน: พระพุทธโสนันทะ
ประวัติและเกจิชื่อดัง
วัดบางนมโคเป็นที่รู้จักทั่วประเทศในฐานะศูนย์กลางแห่งศรัทธา โดยเฉพาะการเป็นที่ประดิษฐานและสร้างสรรค์วัตถุมงคลโดย พระครูวิหารกิจจานุการ (ปาน โสนนฺโท) หรือ “หลวงพ่อปาน” พระเกจิอาจารย์ผู้มีชื่อเสียงด้านธรรมะ กัมมัฏฐาน การแพทย์แผนโบราณ และการสร้างวัตถุมงคล เช่น เกราะยันต์และพระเครื่องเนื้อดินเผาอุดด้วยผงอิทธิเจที่หลวงพ่อปานปลุกเสกเอง วัตถุมงคลของหลวงพ่อปานถือว่าเป็นหนึ่งในรุ่นแรกของไทยที่มีชื่อเสียง โดยได้รับสืบทอดวิชาการสร้างพระพิมพ์จากชีปะขาว ทำให้พระพิมพ์ของวัดบางนมโคมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
สถานที่สำคัญภายในวัด
- มณฑปหลวงพ่อปาน ภายในประดิษฐานรูปหล่อ อัฐิ และหุ่นขี้ผึ้งของหลวงพ่อปาน
- อุโบสถ สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2467 โดยรอบมีใบเสมาทอง ด้านหน้ามีรูปหล่อหลวงพ่อปาน ภายในอุโบสถมีภาพจิตรกรรมฝาผนังที่บันทึกเหตุการณ์พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชพร้อมสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิรินธรเทพรัตนสุดา เสด็จพระราชดำเนินมายังวัดเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2517
- พระธาตุเจดีย์ ซึ่งหลวงพ่อปานสร้างขึ้นใหม่แทนองค์เดิมที่ทรุดโทรม และเป็นที่มาของพระรุ่นแรก “พระพุทธเจ้าประทับบนบัลลังก์เหนือสัตว์ต่าง ๆ ทั้งเจ็ด” สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2450 ถือเป็นพระเครื่องชื่อดังของวัดนี้
- ทุกวันที่ 26 กรกฎาคมของทุกปี วัดจะมีพิธีสักการะรำลึกถึงหลวงพ่อปานซึ่งได้รับความนิยมจากศิษยานุศิษย์และประชาชนทั่วไป
วัดบางนมโค จึงนับเป็นอีกหนึ่งวัดสำคัญของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ที่ไม่เพียงแต่เป็นศูนย์กลางทางศาสนา หากยังเป็นแหล่งรวมความศรัทธาและเกจิอาจารย์ที่มีชื่อเสียง เป็นที่เคารพสักการะและเป็นแหล่งเรียนรู้วัฒนธรรม–ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่โดดเด่นของภาคกลาง