วัดบางกะจะ หรือที่รู้จักในชื่อ วัดใหม่บางกระจะ และ วัดท้ายแหลมบางกระจะ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลสำเภาล่ม อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ทำเลของวัดโดดเด่นด้วยการตั้งอยู่บนที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาและแม่น้ำป่าสัก ตรงข้ามวัดสามารถมองเห็นวัดพนัญเชิงและป้อมเพชรได้อย่างชัดเจน ริมน้ำหน้าวัดเป็นหาดทรายยาว ซึ่งมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากเคยเป็นที่ตั้งค่ายของทัพพม่าในสมัยกรุงศรีอยุธยา เพื่อทำศึกกับกองทัพสยามบริเวณป้อมเพชร
วัดบางกะจะสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2200 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาในปี พ.ศ. 2210 นับเป็นวัดโบราณอีกแห่งหนึ่งในอยุธยา สถาปัตยกรรมและอาคารต่าง ๆ ภายในวัดยังคงสะท้อนกลิ่นอายของอดีต ไม่ว่าจะเป็นศาลาการเปรียญที่มีขนาดกว้าง 11 เมตร ยาว 20 เมตร หอสวดมนต์ที่สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2519 ซึ่งเป็นอาคารเสริมเหล็กและปูพื้นด้วยปาเก้ รวมถึงกุฏิสงฆ์ที่แบ่งเป็นอาคารไม้ 7 หลังและอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 หลัง
บริเวณอุโบสถ วิหาร และเจดีย์ของวัดบางกะจะ จะตั้งอยู่บนเนินถมสูง ล้อมรอบด้วยกำแพงสี่เหลี่ยม ฐานกำแพงตกแต่งด้วยลวดลายบัวคว่ำ ส่วนหลังกำแพงทำเป็นลอนซ้อน 3 ชั้น และมุมกำแพงมีเสาหัวเม็ดทรงมัณฑ์ ในส่วนของวิหารเก่า แม้เหลือเพียงผนังสกัดหลัง แต่ยังเห็นร่องรอยของการเจาะช่องแนวตั้งเรียงกันเป็นจังหวะ โดยภายในช่องนั้นเรียงอิฐเป็นรูปมะหวดเหลี่ยม ด้านหน้าวิหารมีแท่นสำหรับตั้งเศียรพระพุทธรูปแบบทวารวดีทำด้วยหินทรายจำนวน 3 เศียร
พื้นที่ระหว่างวิหารกับอุโบสถมีเจดีย์ตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยม เชื่อกันว่าเป็นรูปแบบเจดีย์แบบล้านนา ส่วนอุโบสถหลังใหม่ที่มีขนาดเล็กภายในประดิษฐานพระประธานหล่อใหม่ ปางมารวิชัย อยู่ในซุ้มเรือนแก้วแบบพระพุทธชินราช โดยมีพระอัครสาวกปูนปั้นยืนประนมมือทั้งสองข้าง ด้านหลังพระประธานยังมีพระพุทธรูปปูนปั้นที่ชำรุดตั้งอยู่บนฐาน รอบอุโบสถมีใบเสมาหินชนวนและใบเสมาเก่าที่ทำด้วยหินทรายตั้งพิงอยู่กับฐานใบเสมาใหม่
ข้อมูลวัดบางกะจะ
- ชื่อวัดสามัญ: วัดบางกะจะ, วัดใหม่บางกระจะ, วัดท้ายแหลมบางกระจะ
- ประเภท: วัดราษฎร์
- นิกาย: มหานิกาย
- ที่ตั้ง: ตำบลสำเภาล่ม อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา