วัดตำหนักใต้ เป็นวัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในเขตตำบลท่าทราย อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี วัดแห่งนี้มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ โดยพื้นที่บริเวณนี้เคยเป็นสถานที่ประทับชั่วคราวของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีมาก่อน ก่อนจะมีการสร้างวัดขึ้นภายหลัง
สันนิษฐานว่าวิหารและหอระฆังของวัดตำหนักใต้ก่อสร้างในราวปี พ.ศ. 2367 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3) เดิมวัดนี้รู้จักกันในชื่อ “วัดตำหนัก” กระทั่งในปี พ.ศ. 2464 สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เสด็จมาตรวจราชการคณะสงฆ์ พบว่ามีชื่อซ้ำกับวัดอื่น จึงพระราชทานนามใหม่โดยต่อท้ายคำว่า “ใต้” ตามทิศที่ตั้ง
พระอุโบสถหลังใหม่ของวัด สร้างขึ้นโดยนำบานประตู หน้าต่าง และเพดานจากอุโบสถเดิมมาใช้ หน้าบันเป็นไม้สักแกะสลักประดับลวดลายงดงาม เช่น รูปนก พุดตานเทศ และช้างทรงเครื่องยืนเหนือเมฆ ล้อมด้วยลายกระหนก ส่วนพระประธานเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยแบบสุโขทัย วิหารเก่าแก่ยังคงมีหน้าบันไม้สักแกะเป็นลายกระหนกดอกจอก พร้อมม้าทรงเครื่อง ซุ้มประตูและหน้าต่างตกแต่งด้วยปูนปั้นดอกไม้ ส่วนบานประตูหน้าต่างเดิมเขียนลายทองรดน้ำอย่างวิจิตร หอระฆังของวัดมีลักษณะเด่นเป็นอาคารสองชั้น หลังคาเป็นทรงปรางค์ลึกเข้าไป
หนึ่งในไฮไลท์ของวัดตำหนักใต้คือ “ต้นโพธิ์พุทธคยา” ซึ่งอดีตเจ้าอาวาสได้นำมาปลูกเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2514 เป็นสัญลักษณ์สำคัญทางพระพุทธศาสนา
ในด้านประวัติศาสตร์ วัดตำหนักใต้ยังเป็นสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สำคัญ คือ จุดที่พระเจ้าตากสินมหาราชเสด็จมารับพระแก้วมรกตเข้าสู่พระนคร เพื่อประดิษฐานที่วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหารในกรุงเทพฯ
ที่ตั้งวัดตำหนักใต้
- ที่ตั้ง: ซอยนนทบุรี 27 ถนนนนทบุรี 1 ตำบลท่าทราย อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี 11000
ข้อมูลเบื้องต้น
- ประเภท: วัดราษฎร์
- นิกาย: มหานิกาย