วัดกำแพง เป็นวัดเก่าแก่ตั้งอยู่ในเขตบางจาก มีประวัติความเป็นมายาวนาน สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2300 เดิมใช้ชื่อว่า “วัดสว่างอารมณ์” แต่ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าใครเป็นผู้ก่อตั้ง สภาพของวัดเคยรกร้างมาแล้วหลายครั้ง เห็นได้จากการที่มณฑปและวิหารสร้างซ้อนอยู่บนซากอาคารที่เคยปรักหักพังมาแต่เดิม
ต่อมาในวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2518 มณฑปหลังหนึ่งได้พังทลายลง ส่วนวิหารยังคงสภาพอยู่จนถึงปัจจุบัน วิหารหลังนี้มีขนาดไม่ใหญ่มาก ก่ออิฐถือปูน หลังคากระเบื้องดินเผา และเพดานไม้ทาสีเทาอมดำ ประดับด้วยภาพลายดอกจันสีทองบางส่วน พร้อมโคมแก้วแขวนเพื่อจุดบูชา ภายในประดิษฐาน “หลวงพ่อโต” ซึ่งเป็นพระพุทธรูปหินทรายแดง สร้างขึ้นในยุคก่อนสมัยพระเจ้าปราสาททอง
ลักษณะของอุโบสถและพระปรางค์
ถัดจากวิหารเป็นอุโบสถขนาดย่อม มีกำแพงแก้วเตี้ยล้อมรอบ โครงสร้างก่ออิฐถือปูนขึ้นเฉพาะบริเวณหน้าต่าง ฝาผนังเป็นไม้สัก มีเพิงแขนนางตลอดความยาวทั้งสองข้าง พื้นที่ด้านหลังปิดทึบไม่มีหน้าต่าง มุงหลังคาด้วยกระเบื้องกาบู ตัวอุโบสถพังลงเมื่อคืนวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2506
ใกล้อุโบสถมีพระปรางค์ที่ได้รับการบูรณะจนมั่นคง มีความสูงประมาณ 12 วา จากพื้นดินถึงยอดปลายเพกา เป็นสถาปัตยกรรมที่สะท้อนศิลปกรรมสมัยโบราณได้อย่างชัดเจน
ความเป็นมาของชื่อ “วัดกำแพง”
สมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระภิกษุรูปหนึ่งชื่อหลวงพ่อคงจาก “วัดกำแพงบางจาก” ได้แวะพักเรือที่หน้าวัดสว่างอารมณ์ (ซึ่งขณะนั้นร้าง) และเริ่มบูรณะให้กลับมาเป็นวัดที่มีพระสงฆ์จำพรรษาอีกครั้ง ชาวบ้านจึงเรียกท่านว่า “หลวงพ่อวัดกำแพง” และต่อมาเรียกวัดนี้ตามว่า “วัดกำแพง” จนเป็นชื่อทางการมาจนถึงปัจจุบัน
อาคารเสนาสนะและอาคารสำคัญภายในวัดกำแพง
- อุโบสถหลังใหม่ มีหน้าบันประดับด้วยถ้วยชามสังคโลก ด้านในประดิษฐานพระพุทธรูปโบราณเนื้อทองเหลือง ปางห้ามญาติและปางอุ้มบาตรเรียงอยู่ด้านหลัง ส่วนแถวหน้ามีพระพุทธรูปปางมารวิชัย 3 องค์ ส่วนพระประธานเป็นพระปูนปั้นลงรักปิดทองอย่างสวยงาม ได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์เมื่อปี พ.ศ. 2535 โดยพระครูเกษมธรรมาภินันท์
- มณฑปหลวงพ่อไปล่ ก่อสร้างเมื่อ พ.ศ. 2554 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ภายในประดิษฐานหลวงพ่ออู่ทอง ล้อมรอบด้วยกำแพงแก้ว
- องค์พระปรางค์ มีซุ้มจระนำทั้ง 4 ทิศ และยอดเพกาทำด้วยสัมฤทธิ์
- หอกลอง สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2527 ใช้สำหรับตีบอกเวลาและกิจวัตรในวัด
- ศาลาประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ ตั้งเด่นอยู่ภายในวัด เป็นศูนย์รวมจิตใจของพุทธศาสนิกชน
- หอไตร ก่อสร้างเมื่อ พ.ศ. 2539 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 ชั้น ขนาดกว้าง 9 เมตร ยาว 23 เมตร ใช้สำหรับเก็บคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา
พระเครื่องและเหรียญหล่อหลวงพ่อไปล่ ที่นิยมในวงการสะสม
หลวงพ่อไปล่ ฉนฺทสโร เป็นพระภิกษุที่มีชื่อเสียงในด้านพุทธคุณ โดยเฉพาะ “เหรียญหล่อโบราณ” ซึ่งได้รับความนิยมอย่างมากในวงการพระเครื่อง โดยมี 4 แบบที่รู้จักกันคือ
- เหรียญหล่อพิมพ์จอบใหญ่
- เหรียญหล่อพิมพ์จอบใหญ่เนื้อสัมฤทธิ์ (พิมพ์ชาวบ้าน)
- เหรียญหล่อพิมพ์ห้าเหลี่ยม
- เหรียญหล่อพิมพ์เสมาเนื้อสัมฤทธิ์
พระเครื่องของหลวงพ่อไปล่ ขึ้นชื่อในด้านมหาอุด คงกระพัน และเมตตามหานิยม เชื่อกันว่าเป็นพระเครื่องที่มีพุทธคุณโดดเด่นรอบด้าน
ที่ตั้งวัดกำแพง และเจ้าอาวาส
- ที่ตั้งวัด: วัดกำแพง ตำบลบางจาก อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ
เจ้าอาวาสปัจจุบัน: ยังไม่ระบุชื่อเจ้าอาวาสในปัจจุบัน